هیچ محصولی در سبد خرید نیست.
عدد π؛ عددی که اعشارش پایانی ندارد
یک دایره ساده را در نظر بگیرید.
اگر محیط دایره را بر قطر آن تقسیم کنیم، همیشه عددی یکسان به دست میآید:
π
این عدد یکی از مشهورترین اعداد در تاریخ ریاضیات است.
π دقیقاً چیست؟
π نسبت محیط یک دایره به قطر آن است:
π = محیط ÷ قطر
مقدار تقریبی آن برابر است با:
3.1415926535…
اما این عدد به همینجا ختم نمیشود.
چرا اعشار π تمام نمیشود؟
π یک عدد گنگ یا Irrational Number است.
یعنی نمیتوان آن را به صورت نسبت دو عدد صحیح نمایش داد.
در نتیجه، نمایش اعشاری آن نه پایان مییابد و نه وارد یک الگوی تکراری ثابت میشود.
به همین دلیل است که اگر بعد از اعشار π را ادامه دهیم، با دنبالهای بیپایان از ارقام روبهرو خواهیم شد.
π فقط برای دایره نیست
ممکن است تصور کنیم چون π از دایره آمده، فقط در مسائل مربوط به دایره کاربرد دارد.
اما این تصور درست نیست.
π در بسیاری از بخشهای ریاضیات و علوم ظاهر میشود.
در هندسه، مثلثات، تحلیل، فیزیک، مهندسی و بسیاری از فرمولهای علمی میتوان ردپای π را پیدا کرد.
چرا محاسبه π جذاب است؟
یکی از دلایل جذابیت π این است که محاسبه ارقام آن یک مسئله قدیمی و در عین حال مدرن است.
ریاضیدانان در طول تاریخ روشهای مختلفی برای تقریب π پیدا کردهاند.
امروزه کامپیوترها میتوانند تعداد بسیار زیادی از ارقام π را محاسبه کنند.
البته برای بیشتر کاربردهای علمی و مهندسی، نیازی به دانستن میلیونها رقم π نداریم.
آیا میتوان آخرین رقم π را پیدا کرد؟
خیر.
چون π یک عدد گنگ است، نمایش اعشاری آن بینهایت ادامه دارد.
بنابراین «آخرین رقم»ی برای آن وجود ندارد.
این موضوع شاید ساده به نظر برسد، اما یکی از زیباترین ویژگیهای π است.
یک عدد، یک داستان بزرگ
π به ما نشان میدهد که چگونه یک مفهوم بسیار ساده میتواند به یکی از عمیقترین موضوعات ریاضی تبدیل شود.
همهچیز با یک دایره شروع میشود:
محیط، قطر و یک نسبت.
اما همین نسبت ساده در بخشهای مختلف ریاضیات و علوم ظاهر میشود.
شاید به همین دلیل π یکی از مشهورترین نمادهای ریاضی در جهان است.